Godišnjica velikog školskog časa u Kraguejvcu
Kragujevac, snimio Branko Vučković
23.10.2007
Prošle nedelje obeležena godišnjica zločina upamćenog i po rečima profesora koji sa svojim razredom izlazi na streljanje i obraća se ubicama: "Pucajte, ja i dalje držim čas!"
Zvonjava školskog zvona označila je početak "Velikog školskog časa", tradicionalne manifestacije koja podseća na žrtve fašističkog streljanja civilnog stanovništva u Kragujevcu, 21. oktobra 1941. godine. Okupatori su tada, u znak odmazde zbog akcije pokreta otpora u kojoj je ubijeno 10 i ranjeno 26 vojnika nemačkog Vermahta, streljali 2.796 građana Kragujevca i okolnih sela, među kojima je bilo i 300 đaka i profesora Prve kragujevačke gimnazije.
"Kuda ideš? Misliš da gaziš kamenje? Grešiš prijatelju. To su kosti tvoga brata koje čine stenje."
Tim povodom kraj humke streljanih đaka u kragujevačkim Šumaricama izvedena je poema "Plavi leptir" savremenog engleskog pesnika Ričarda Bernsa sa porukom da u svetu zavladaju pravda i mir, a da se kragujevačka tragedija nikada ne zaboravi i nikada više nigde ne ponovi.
Inspiaciju za poemu "Plavi leptir" Berns, koji se otvoreno suprotstavljao NATO bombardovanju Srbije, dobio je 1985. godine prilikom posete spomen kompleksu u kragujevačkim Šumaricama.
"Na moju jevrejsku ruku, niklu iz getoa i štetlova, dignutu iz neobeleženih grobnica mog naroda, istrebljenog u Nemačkoj, Letoniji, Litvi, Poljskoj, Rusiji, na moju ponosnu, čvrstu ruku što je čudesno blagosloviše 7.000 mučenika stradalih u Kragujevcu, odraslih i dečaka, jedan plavi leptir naprosto je pao s neba i počivao na kažiprstu te moje proklete internacionalne ljudske ruke."
Pre "Velikog školskog časa" sveštenstvo šumadijske eparhije služilo je liturgiju žrtvama fašističkog streljanja a potom su na humku streljanih đaka položeni venci i cveće mnogobrojnih delegacija iz zemlje i inostranstva. Između ostalih vence su položili i predstavnici ambasada Nemačke i Sjedinjenih Američkih Država.